Kısa cevapTiroid hormonları metabolizmanın hızını düzenler. Hipotiroidi (tiroid bezinin az çalışması) enerji harcamasını azaltıp sıvı tutulumuna yol açarak kilo artışına katkıda bulunabilir; hipertiroidi ise genellikle kilo kaybına neden olur. Uygun tedaviyle hormon düzeyleri dengelendiğinde, tiroid hastaları da kalori kontrolü, protein, lif ve egzersizle kilo verebilir. Tiroid ilacı kullanımı ve diyet değişiklikleri hekimle planlanmalıdır.
"Tiroidim var, o yüzden kilo veremiyorum" cümlesi sık duyulur. Tiroid gerçekten kiloyu etkiler; ancak doğru tedavi ve yaşam tarzıyla kilo kontrolü mümkündür.
Tiroid ve metabolizma
Boynun ön kısmındaki tiroid bezi, T3 ve T4 hormonlarını üretir. Bu hormonlar vücut ısısını, kalp atış hızını ve enerji harcamasını düzenler.
| Durum | Metabolizma | Kiloya etkisi | Diğer belirtiler |
|---|---|---|---|
| Hipotiroidi | Yavaşlar | Kilo artışı, sıvı tutulumu | Yorgunluk, üşüme, kabızlık, cilt kuruluğu |
| Hipertiroidi | Hızlanır | Kilo kaybı (bazen iştah artışıyla) | Çarpıntı, terleme, sinirlilik, titreme |
Türkiye'de hipotiroidinin sık nedenlerinden biri Hashimoto tiroiditidir.
Bu konuyla ilgilenenlere
Hipotiroidi ve kilo
- Tedavi edilmemiş hipotiroidide kilo artışının bir kısmı sıvı tutulumuna bağlıdır.
- Uygun ilaç tedavisiyle hormon düzeyleri normale döndüğünde bir miktar kilo kaybı görülebilir; ancak kalan kiloyu vermek için yine kalori açığı gerekir.
- Tedavi altındaki hastalar, diğer bireylerle benzer prensiplerle kilo verebilir.
Beslenme önerileri
- İlaç zamanlaması: Levotiroksin gibi tiroid ilaçları genellikle sabah aç karnına alınır; kahve, süt ürünleri, kalsiyum ve demir takviyeleri emilimi azaltabileceğinden ilaçla aralarında süre bırakılması önerilir. Kesin zamanlamayı hekiminize sorun.
- İyot: İyotlu tuz kullanımı önerilir; ancak takviye şeklinde yüksek doz iyot hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
- Selenyum ve çinko: Balık, yumurta, et, kabak çekirdeği gibi kaynaklardan.
- Lif ve su: Hipotiroidide sık görülen kabızlığa karşı.
- Protein: Kas kütlesini korumak için.
Kilo verme stratejisi
- Tiroid değerleriniz dengede olsun (hekim kontrolü).
- Makul bir kalori açığı; bkz. kalori açığı nedir.
- Kuvvet egzersizi ile kas kütlesini artırmak; bkz. metabolizma hızlandırma yolları.
- Uyku ve stres yönetimi.
Öğün yerine geçen shake tiroid hastalarında kullanılır mı?
Hekim onayıyla kullanılabilir. İlaç alımı ile shake (sütle hazırlandığı için) arasında hekiminizin önerdiği süreyi bırakmanız önemlidir. Sitemizdeki eski yazıya da bakabilirsiniz: SLIMFIT'i tiroid hastaları kullanabilir mi.
Tiroid ilacınızın dozunu kendi başınıza değiştirmeyin; kilo verme amaçlı tiroid hormonu kullanımı tehlikelidir.
Tiroid hastaları için pratik beslenme kontrol listesi
- İlacımı hekimimin önerdiği saatte ve şekilde alıyorum.
- İlaç ile kahve, süt ürünleri ve kalsiyum-demir takviyeleri arasında önerilen süreyi bırakıyorum.
- İyotlu tuz kullanıyorum ama tuz miktarını sınırlıyorum.
- Her öğünde protein ve sebze tüketiyorum.
- Düzenli kontrollerimi aksatmıyorum.
Tiroid ve yorgunluk
Hipotiroidide sık görülen yorgunluk, hareket etmeyi zorlaştırabilir. Bu durumda kısa ve sık yürüyüşlerle başlamak, enerjinizi yönetmek ve kuvvet egzersizlerini kademeli eklemek önerilir.
Soya ve lahanagiller hakkında
Soya ve lahanagiller (brokoli, lahana, karnabahar) tiroid konusunda sık sorulan besinlerdir. Yeterli iyot alan ve dengeli beslenen kişilerde bu besinlerin normal miktarlarda tüketimi genellikle sorun oluşturmaz; özel durumunuzu hekiminizle değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Tiroid hastaları kilo verebilir mi?
Evet; tedaviyle hormon düzeyleri dengelendiğinde kalori açığı ve hareketle kilo verilebilir.
Hashimoto'da glütensiz beslenmek gerekli mi?
Çölyak hastalığı eşlik etmiyorsa glütensiz beslenmenin genel bir faydası kanıtlanmamıştır; kişisel durumunuzu hekiminizle değerlendirin.
Tiroid ilacı kilo verdirir mi?
Tiroid ilacı, eksik hormonu yerine koymak içindir; kilo verme amacıyla kullanılmaz.
SLIMFIT Çilekli
Ücretsiz diyetisyen desteğiyle planlı bir başlangıç yapabilirsiniz.
